Kerndimensies van vitaliteit

Ga vitaal en energiek door het leven

Kerndimensies van vitaliteit

Er zijn zeven kerndimensies die mensen nodig hebben om vitaal en energiek in hun leven en werk te staan. Waarom zijn deze kerndimensies van vitaliteit zo belangrijk?

Er zijn een aantal basics die mensen nodig hebben voor een optimale mentale en fysieke conditie. Deze basics zijn samengevat in de “kerndimensies van vitaliteit”. Voor de beperkte aanwezigheid van deze dimensies betalen we persoonlijk en zakelijk een hoge prijs. Zo heeft 14% van de medewerkers in Nederland last van verschijnselen van overspanning. De verzuimduur bij psychische klachten bedraagt gemiddeld 147 dagen en de kosten 2,7 miljard euro per jaar. Daarentegen is er veel wetenschappelijk onderzoek gedaan dat de kerndimensies van vitaliteit bijdragen aan een goede mentale en fysieke conditie.

Mentale en fysieke conditie

Het is een levenskunst om een evenwicht te vinden tussen inspanning en ontspanning, uitdagende prestaties en hersteltijd. De meest basale tips zijn:
• drink 6-8 glazen water per dag;
• zorg voor een gezond ontbijt, lunch en avondeten;
• neem 10 minuten pauze na elke 1,5 uur inspanning;
• neem langere hersteltijd, zoals lunchpauze, avond en weekend serieus. Onderneem activiteiten die je positieve energie geven en zorg voor voldoende nachtrust (gemiddeld 7-8 uur);
• focus je elke dag op een klus die jou voldoening geeft;
• sluit een dag af met zelfwaardering over wat je hebt bereikt of kunnen betekenen, hoe klein ook;
• zorg voor een bij jou persoon passend evenwicht tussen samen zijn en alleen zijn;
• zorg voor actieve ontspanners zoals; sport, lezen, met vrienden zijn, persoonlijke actieve hobby’s;
• ken je eigen stress signalen en reageer hier tijdig op;
• zorg voor minimaal een uur lichaamsbeweging per dag;
• doe eens een power nap van 20-30 minuten tussen de middag.

Dimensies van vitaliteit

Waardering / feedback
De dimensie waardering staat voor zowel positieve als kritische feedback. In de praktijk van het werk krijgt dit vorm in werkevaluaties, functioneringsgesprekken en het complimentje in de wandelgangen. Mensen hebben een toetssteen/spiegel nodig om hun eigen gedrag te checken. Denk daarbij aan vragen als: “Hoe kom ik over?” “Doe ik mijn werk goed genoeg?”. Hoe minder waardering en feedback, hoe hoger de werkstress. Denk aan uitspraken als: “Waar doe ik het allemaal voor?”. Waardering uit zich ook in financiële waardering.

Team / ergens bij horen
Het is voor mensen een levensbehoefte om ‘ergens bij te horen’. Mensen zijn immers kudde dieren. Mensen zijn graag van betekenis in een groep, willen in samenwerking zich inzetten voor een bepaald doel. Daarin is het van belang dat er naast gesprekken over het werk ook ruimte is voor een ontspannen praatje en grapje. Hoe geïsoleerder mensen zijn in een team, hoe hoger de ervaren werkdruk. Een voorbeeld van een reactie van een medewerker: “We werken hier allemaal zo hard, we hebben nauwelijks tijd voor elkaar. Ik voel me meer een werkpaard dan een collega”.

Zelfcontrole / werkcontrole
Het is van belang om controle en invloed te hebben op de organisatie en inhoud van het eigen werk. Hierbij kun je denken aan de kwaliteit, taaklast, planning van het werk, plannen van vrije tijd en pauze. Hoe minder controle en invloed op het werk, hoe hoger de werkdruk. Een extreem voorbeeld van gebrekkige zelfcontrole is lopende bandwerk.

Uitdaging
De kern van de dimensie uitdaging is dat de mate van uitdaging is afgestemd op de persoonlijke mogelijkheden. Je kunt last krijgen van werkstress door te veel of te weinig uitdaging. Of, anders gezegd: het is van belang dat de draaglast is afgestemd op de draagkracht. Dat vraagt om een reële inschatting van persoonlijke mogelijkheden, zowel door de persoon als de organisatie.

Perspectief
Mensen hebben een perspectief nodig als één van de zekerheden in het leven. Daarbij wordt gedoeld op zaken als zekerheid van baan, salaris en salarisgroei, promotiekansen (in leiding geven of inhoudelijke deskundigheid), opleiding en variatie in het werk. Het perspectief is ook verbonden met de visie en missie van de organisatie. Wanneer deze aansluit bij de medewerker kan deze motiverend en verbindend werken. Afwezigheid van perspectief veroorzaakt stress. Een voorbeeld hiervan zijn reorganisaties en dreigende ontslagen.

Balans in geven en ontvangen
Het is voor de betrokkenheid en motivatie van mensen van belang dat ze een evenwicht ervaren in wat ze geven aan het werk en ontvangen van het werk in de meest brede zin van het woord. Wanneer mensen weinig terug zien van hun bijdrage aan het resultaat, het gevoel hebben dat de organisatie hen als “productiemiddel” gebruikt, dan kan zelfs een goede financiële beloning vaak niet meer motiveren. Wanneer er oog is voor menselijke behoeften als aandacht, respect, een luisterend oor en waardering ervaren mensen eerder dat er een evenwicht is in geven en ontvangen.

De mate waarin iemand behoefte heeft aan de beschikbaarheid van deze dimensies in het werk hangt nauw samen met de persoonlijkheid. Verder kan de stress van afwezigheid van een bepaalde dimensie ook opgeheven worden door de sterke beschikbaarheid van een andere. Bijvoorbeeld een medewerker die zegt: “Ik werk eigenlijk onder mijn niveau maar ik heb zulke leuke collega’s, ik blijf hier voorlopig”. Andersom kan de afwezigheid van een dimensie zo zwaar wegen dat de anderen er minder toe doen: “Ik heb fantastisch werk, maar door de reorganisatie heb ik geen ruimte meer om kwaliteit te leveren. Ik pas hier niet meer”.

Meer info? Mail ons!